حَبْلِ الْوَرِيدِ « 1 » ، و مباركهء نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْكُمْ وَ لكِنْ لا تُبْصِرُونَ « 2 » . اين « قرب » از ناحيهء معيّت قيّوميهء حق براى همهء مخلوقات ثابت است ؛ و مقوِّم مخلوقْ نافذ در باطن مخلوقات و ظاهر و سارى در كافّهء انّيات است . و قرب به حق اگر چه امرى مسلّم است ، ولى حجب و استار ظلمانىِ حاصل از تبعات نفس امّاره و ظلمت‌كدهء نفسِ تابع شهوات ، سبب بعد موجودِ متوطن در قريهء انسان و متوقف در مقام نفس و مُدْبر به عقل مىگردد كه در آيهء مباركهء زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ « 3 » كليات آن مذكور افتاده است ؛ و نيز حجب نورانى ، كه استار و حجب رقيقه محسوب مىشوند ، موجب دورى از خداوند است . و اين مسافت دور و دراز از جانب خلق مانع قرب است . و حق جهت برداشتن حجبِ مانعِ مشاهدهء عبد ، كه از جانب عبد است ، از نهايت لطف و رأفت و فتح باب هدايت گوشزد مىفرمايد كه اگر يك وجب به من از ناحيهء اطاعت نزديك شوى ، من به قدر يك ذراع به تو نزديك خواهم شد . و نيز مىفرمايد كه « مَنْ أَتانِي يَسْعَى ، أَتَيْتُهُ هَرْوَلَةً » « 4 » . و اين قبيل از خطابات عقول را حيران و سرگردان مىنمايد كه : « از سبب سوزيش من حيران شدم * وز سبب سازيش سرگردان شدم « 5 »

--> ( 1 ) - ق ( 50 ) : 16 . ( 2 ) - الواقعة ( 56 ) : 85 . ( 3 ) - آل عمران ( 3 ) : 14 . ( 4 ) - صحيح البخاري ، ج 9 ، ص 787 ، ح 2207 ؛ كنز العمّال ، ج 1 ، ص 225 ، ح 1133 . ( 5 ) - مثنوى معنوي ، دفتر اول ، ص 37 ( چاپ انتشارات جاويدان ) .